Xét nghiệm Bilirubin – chỉ định và ý nghĩa


Bilirubin là gì? Chỉ định và ý nghĩa của xét nghiệm Bilirubin?
Bilirubin là một sắc tố màu vàng cam, một sản phẩm chất thải được sản xuất chủ yếu bởi sự thoái hóa bình thường của heme, một chất tìm thấy chủ yếu trong hemoglobin protein trong hồng cầu.
Đời sống hồng cầu bình thường khoảng 120 ngày trong máu lưu thông. Khi heme trong hemoglobin bị phá vỡ, nó được chuyển đổi thành bilirubin, hình thức này cũng được gọi là Bilirubin không liên hợp/ gián tiếp (unconjugated bilirubin). Bilirubin không liên hợp, không hòa tan trong nước, vì vậy nó được các protein trong máu chuyên chở về gan, tại đây Bilirubin không liên hợp được gắn với Acid Glucuronic tạo thành Bilirubin liên hợp/ trực tiếp (conjugated bilirubin) bilirubin liên hợp hòa tan trong nước. Bilirubin liên hợp đi vào đường mật và chuyển từ gan xuống ruột non, ở đây nó được tiếp tục chia nhỏ bởi các vi khuẩn và cuối cùng loại bỏ trong phân. Các sản phẩm phân hủy của bilirubin làm cho phân có màu nâu đặc trưng của nó.
Người lớn khỏe mạnh bình thường sản xuất khoảng 250-350 mg bilirubin mỗi ngày, trong đó 85% có nguồn gốc từ các tế bào hồng cầu bị hư hỏng hoặc già, với số còn lại từ tủy xương hoặc gan. Thông thường, một lượng nhỏ của bilirubin không liên hợp được phóng thích vào máu, nhưng hầu như không có bilirubin liên hợp trong máu. Cả hai loại có thể được đo hoặc ước tính bằng các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm, và bilirubin toàn phần cũng được báo cáo trong các kết quả xét nghiệm.
Bilirubin không kết hợp cao có thể là có quá nhiều Bilirubin đang được sản xuất, thường là do gia tăng tiêu hủy (tán huyết) của hồng cầu, hoặc gan không có khả năng chế biến bilirubin do bệnh gan như xơ gan hoặc các vấn đề di truyền. Bilirubin liên hợp cao có thể chỉ ra rằng gan có thể xử lý bilirubin nhưng nó không được loại bỏ đầy đủ một cách kịp thời do viêm gan cấp tính hoặc tắc nghẽn các ống dẫn mật.
Bilirubin toàn phần và các bilirubin không kết hợp cũng tăng cao ở trẻ sơ sinh, thường tăng trong khoảng 1-3 ngày sau sinh. Điều này được gọi là vàng da sinh lý của trẻ sơ sinh, nguyên nhân là do sự non nớt của gan ở trẻ sơ sinh. Tình trạng này thường tự khỏi trong vòng vài ngày. Trong bệnh tan huyết trẻ sơ sinh, các tế bào hồng cầu có thể bị phá hủy vì máu không tương thích giữa các em bé và mẹ, và điều trị có thể là cần thiết bởi vì nồng độ bilirubin không liên hợp cao có thể gây ra thiệt hại cho não của trẻ sơ sinh.
Xét nghiệm Bilirubin – chỉ định và ý nghĩa - BS.CKI Mai Văn Lực Bệnh viện E, Nghĩa Đô, Hà Nội
Tình trạng hẹp đường mật bẩm sinh hiếm gặp (khoảng 1 trong 10.000 ca sinh), nhưng đe dọa tính mạng, có thể gây ra tăng bilirubin toàn phần và bilirubin liên hợp ở trẻ sơ sinh phải được nhanh chóng phát hiện và điều trị kịp thời, thường là bằng phẫu thuật, để ngăn chặn thiệt hại nghiêm trọng về gan (xơ gan). yêu cầu ghép gan trong vòng năm đầu tiên hoặc cả hai. Ngay cả sau khi phẫu thuật, một số trẻ em vẫn có thể yêu cầu ghép gan.

Chỉ định
Có bằng chứng của bệnh vàng da
Có tiền sử uống quá nhiều rượu
Có nghi ngờ ngộ độc thuốc cấp tính
Đã tiếp xúc với virus viêm gan
Vàng da sơ sinh.
Nghi ngờ có thiếu máu tán huyết như là một nguyên nhân gây ra thiếu máu. 
Ý nghĩa xét nghiệm
Bilirubin toàn phần tăng chủ yếu là bilirubin gián tiếp có thể là một kết quả của:
+    Tán huyết, thiếu máu ác tính
+    Phản ứng truyền máu
+    Xơ gan
+    Hội chứng Gilbert, do thiếu các enzyme gắn các phân tử Glucuronic với bilirubin
Nếu bilirubin trực tiếp tăng lên cao hơn bilirubin gián tiếp, nguyên nhân thường liên quan đến vấn đề loại bỏ bilirubin của các tế bào gan. Một số điều kiện có thể gây ra điều này bao gồm:
+    Viêm gan vi rút
+    Phản ứng thuốc
+    Bệnh ngộ độc rượu
+    Tắc nghẽn đường mật: sỏi túi mật, khối u, viêm đường mật…

Nguồn: canlamsang.com

BS.CKI Mai Văn Lực - Chuyên gia Tán sỏi ít xâm lấn, Tuyến tiền liệt, Cắt bao quy đầu thẩm mỹ, Thẩm mỹ cậu nhỏ và Nam khoa tại Bệnh viện E, Nghĩa Đô, Hà Nội
Chuyên gia Tiết niệu & Nam học tại Hà Nội

BS.CKI Mai Văn Lực

Khoa Phẫu thuật Thận Tiết niệu & Nam học – Bệnh viện E, 89 Trần Cung, Nghĩa Đô, Hà Nội

Tốt nghiệp Trường Đại học Y Hà Nội với hơn 15 năm kinh nghiệm lâm sàng và phẫu thuật chuyên sâu, sở hữu các chứng chỉ đào tạo nâng cao theo tiêu chuẩn Hội Tiết niệu Châu Âu (EAU) về Nội soi tán sỏi, Ung bướu tiết niệu và Nam khoa. Bác sĩ Mai Văn Lực nổi bật với thế mạnh song hành về điều trị sỏi thận ít xâm lấn (tán sỏi thận ống mềm RIRS, tán sỏi qua da đường hầm nhỏ mini-PCNL), điều trị phì đại tuyến tiền liệt cùng các thủ thuật cắt bao quy đầu thẩm mỹ không đau, thẩm mỹ cậu nhỏ và thắt ống dẫn tinh không đau uy tín tại Hà Nội.

Hệ thống thăm khám Trong giờ, Ngoài giờ & Phẫu thuật theo yêu cầu tại Hà Nội:
Bệnh viện E – Khoa Phẫu thuật Thận Tiết niệu & Nam học 89 Trần Cung, Nghĩa Đô, Hà Nội (Phòng khám CK 219 tầng 2 nhà E & Phòng 245 Khám theo yêu cầu) Thứ 2 – Thứ 6 (07:30 – 17:00) • Vui lòng liên hệ hẹn trước để không phải chờ đợi lâu
Phòng khám Chuyên khoa Ngoại Tiết niệu – Nam học Thiên Thần 365 Trần Cung, Hà Nội (Gần Bệnh viện E – Thuận tiện đỗ xe & di chuyển) Chiều tối Thứ 2 – Thứ 6 (17:00 – 20:30) & Thứ 7 – Chủ nhật (Đặt lịch trước qua 0886 999 115)
Tổ hợp Y tế Mediplus 99 Tân Mai, Tương Mai, Hà Nội (Tòa nhà Mandarin Garden 2) Khám ngoài giờ & Cuối tuần theo lịch hẹn Chuyên gia (Đặt lịch trước qua 0886 999 115)
Hệ thống 20+ Bệnh viện Công lập & Quốc tế Hợp tác Phẫu thuật Người bệnh được chủ động lựa chọn bệnh viện công lập hoặc tư nhân/quốc tế phù hợp nhất tại Hà Nội Chủ động xếp lịch mổ sớm theo mong muốn • BS.CKI Mai Văn Lực trực tiếp phẫu thuật & theo dõi hậu phẫu
Lưu ý y khoa: Thông tin trong bài viết do BS.CKI Mai Văn Lực biên soạn và kiểm duyệt dựa trên y học chứng cứ nhằm mục đích giáo dục sức khỏe, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị trực tiếp. Nếu bạn đang có triệu chứng bất thường đường tiết niệu, tuyến tiền liệt hoặc nam khoa, vui lòng liên hệ trực tiếp bác sĩ để được thăm khám kịp thời.

One thought on “Xét nghiệm Bilirubin – chỉ định và ý nghĩa”

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

0886 999 115 Chat Zalo Messenger